| Liberri:
Liberriko jauregi gotortua Aos herriaren
ingurumarietan dago. XIV. edo XV. mendean
eraiki zuten, eta XVI.enean eraberritu egin
zuten. Ongi kontserbatu da. 1960. urtean
zaharberritu egin zuten.
Jauregiak harlanduzko dorre zaharra du oraindik
(zati batean, zaharberritua). Basamentu
sendo baten gainean, hormak ezponda erakoak
dira. Haren egitura Aiantzeko jauregi eta
dorreak (handik hurbil) duen egituraren
antzekoa da; biak, hain zuzen, Nafarroako
gotiko berantiarreko jauregien adibide onak
dira.
Aiantz:
Oinetxe jauregia, tamaina handikoa, babesturik
dago, haren ondare balioagatik. Izen bereko
leinuari dagokio. Longida ibarrean dago,
eta lau angeluko jaun dorreagatik nabarmentzen
da. Erdi Aroan, Nafarroan zabalduen zegoen
eraikuntza militarraren erakusgarri da dorre
hori: dorre bakartua, eta dorre hori, gainera,
nobleen eraikuntza nagusia da. Goialdean
matakanak dituzten harlanduzko hormak ditu.
Ateak gorago egin zituzten, indarrez irekitzea
erraza izan ez zedin.
Inbuluzketako
jauretxea: Erdiko gorputza luzea
da, eta alboko bi dorreren artean dago.
Hori tipikoa zen Erdi Aroan, baina, hargintzagatik,
askoz geroagokoa dela igartzen da.
 Uritzeko
dorrea: Bi dorrek osatzen dute
multzoa: garaiena XIII. mendekoa da, eta
behekoa, XV.ekoa. Biek oinplano karratua
dute.
Beste eraikin batzuk ere nabarmentzen dira
Espartzan, Auritzen
eta Ardatzen, besteak beste. |