 |
Aezkoa:
gizona |
 |
|
|
| Marrazkia:
Artzai |
| Oihalezko janzkia eramaten zuen.
Galtzak beltzak ziren, eta belaunen
azpian estutzen zituen, lokarri
baten bidez; lokarriak borla beltzak
zituen muturretan. Txalekoa eta
jaka ere beltzak ziren, eta botoiak
eta galartzuak zituzten. Gerrikoa
artilezkoa zen, urdina, eta galtzerdiak
beltzak, kotoizkoak edo artilezkoak;
zapata zabalak eramaten zituzten,
behi larruzkoak. Buruan, beheranzko
hegal biribila zuen feltrozko
kapelu beltza zeraman. Neguan,
belaunetarainoko kasaka beltza
eramaten zuen janzkiaren gainetik.
Gazteek antzeko janzkia eramaten
zuten, baina jantzi batzuk, hala
nola jaka, gerrikoa edo kapelua,
beltzak izan beharrean, kolore
bizikoak ziren. |
|
| Zaraitzuko eta Erronkariko gizonek
antzera janzten ziren, ezberdintasun
batzuk gorabehera. |
|
|
|
|
|
Zaraitzu:
emakumea |
|
|
|
| Marrazkia:
Artzai |
Bi gona edo zaia beltz tolesdunak
erabiltzen zituen; orkatiletarainoko
luzera zuten, eta albo batean
lotzen ziren. Bi zaien artean,
gerritik zintzilik, telazko sakela
eramaten zuten, portaka izenekoa.
Lihozko atorra luzea lurreraino
iristen zen, eta mahukak izur
askokoak ziren; gonazpikotzat
ere balio zien. Zapatak itxiak
ziren, behi larru beltzezkoak,
eta galtzerdiak harizkoak ziren,
beltzak horiek ere. Bizkarraldean
behera, bi ile txirikorda luze
eramaten zituen, satinezko edo
zetazko xingola beltzekin lotuak
edo muturrean jarriak; belaunetaraino
iristen ziren. Atorraren gainean,
jipoi beltz estua janzten zuen,
mahuketan parpaila fina zuena.
Lepoaren inguruan, lepokoak, batzuk
hainbat biratakoak. Zenbaitetan,
urrezkoak edo zilarrezkoak ziren,
eta familiaren maila ekonomikoa
erakusten zuten. Elizara mantelina
beltza eramaten zuen. Neska gazteek
antzeko janzkia erabiltzen zuten,
baina brodatuetan eta xingoletan
kolore gehiago ageri zuten.
Bitxikeria gisa, unaia aipatuko
dugu: euria ari zuen egunetan,
gona tolesdunetan biltzen zen;
horretarako, goiko zaia, kota
zeritzena, altxatzen zuen, eta
buruaren gainetik jartzen. |
| Aezkoako eta Erronkariko emakumeak
antzera janzten ziren, nahiz eta,
jakina, apainduren aldetik aldeak
bazeuden; izan ere, Aezkoako janzkiak
soilagoak ziren, eta Erronkarikoak,
ikusgarriagoak. |
|
|
|
|
|
Erronkari:
errejidorea |
|
|
|
| Marrazkia:
Artzai |
Gizon ezkonduen janzki bera
eramaten zuen, baina zapatetan
zilarrezko belarriak zituen. Janzkiaren
gainean ongarina eramaten zuten,
hots, oihalezko longain beltza;
behealdean lasaia zen, oso, eta
belaunetaraino iristen zen. Bi
alboetan zegoen irekita, eta mauka
solteak zituen; txanoa luzea zen,
eta estua atzeko aldean. Longain
osoak ertz gorri biziak zituen.
Longainaren gainean, harizko paparreko
zuria eramaten zuen, aurrealdean
lotzen zena, lokarri zuri batekin.
Ibarreko batzarreko burua, eskubidez,
gerra kapitaintzat hartzen zuten;
horregatik, longainean banda gorria
eramaten zuen, bularraldean gurutzatua,
eta, eskuan, aspaldiko benetako
lantza bat, egungo makila baino
luzeagoa, lantza punta eta guzti. |
|
| Pirinioetako hiru ibar horietan,
errejidore edo alkate janzkiak
oso antzekoak dira, ezberdintasun
batzuk gorabehera. Egun, ibar
horietako alkateek janzki hori
eramateko ohiturari eutsi diote,
zeremonia eta jaietan. |
|
|
|
