Pagadiak dira eremuko basorik zabalenak, lainoak atsegin dituzte eta. Iparraldean hedadura handikoak dira, eta hegoaldean hariztiak egoten dira haien ordez; ekialdean, baina, pinu gorriaren pinudia da nagusi paisaian.
Pagadia
Nafarroako Pirinioetako pagadiak hiru motatan daude sailkatuta:
  • Pagadi azido atlantikoak: lur pobre eta azidoetan kokatuta daude, malda handietan. Ipar mendebaldeko muturrean daude.
  • Pagadi piriniar kaltzikolak: kare lurretan edo flysch erako lurretan hazten dira, eta garaiera handienetara igotzen dira. Iratin halakoak dira gehien gehienak.
  • Pagadi submediterraneoak: eragin kontinental handiak dituzte, eta erkameztiekin batera egoten dira. Halako baso nagusiak Zaraitzun eta Erronkarin daude.
Pagadian, zuhaitz geruza jarraitua eta sarria da, eta pagoa da nagusi; gainera, zuhaixka espezie askori ez dio hazten uzten. Sahatsek, gorostiek, elorrio zuriek, ahabiek edo ezpelek soilguneak aprobetxatzen dituzte aurrera egiteko.
Pagadiak haritz basoekin edo pinu basoekin elkar daitezke, eta, gutxiagotan, mendiko zumarrekin, haginekin edo otsalizarrekin nahas daitezke. Moztu delako edo gehiegizko larratzeagatik, pagadia desagertzen denean, haren tokian txilardi / otadi / iratzedia hazten da, eta hango ardiek aprobetxatu egiten dute.
Pirinioetako pagadi nagusiak Iratikoa eta Kintokoa dira.
Pagadi-izeidia
Pagoak eta izeiak eskatzen dituzten baldintza ekologikoak, teorian, oso ezberdinak dira. Pagoari lainoak eta ongi drainaturiko lurrak gustatzen zaizkio; izeiari, aldiz, giro argitsua eta lur hezea.
Hala eta guztiz ere, ezaugarri komun batzuk dituztenez, batera bizi izaten dira baso mistoetan. Horrelako basoak tipikoak dira Pirinioen iparraldeko isurialdean. Hegoaldeko isurialdean, Iratiko ekialdean eta Larra-Belagoako alde batzuetan daude. Mota horretako basoan, izeiak 5 eta 10 metro bitarte atera daitezke pagoen adaburuen gainetik, 50 metro izan arte.
Hariztia
Pirinioetan askotariko haritzak daude, hala nola haritz atlantikoa, haritz kandugabea, hosto zimelkorreko haritzak zein hainbat hibrido.
Hariztiak tarteko maldetan eta haranen behealdean egoten dira batik bat. Erraz sortzen dituzte hibridoak. Pagadiak baino baso irekiagoak izaten dira, eta zuhaixkak nahiko garatuta egoten dira, hala nola elorri zuriak, gorostiak eta iratzeak; espezie askoko animaliak ere egoten dira, eta ugari.
Beteluko hariztia (Olaldea-Garralda) adibide bikaina da, mota horretako basoen artean, interes handienetakoa da Europan.
Pinudia
Baso ederrak eratzen ditu, beste espezie batzuekin, larreekin eta labore lurrekin mosaikoak osatuta, mota guztietako orientazio eta lurretan. Mendi pinuek 1.500 metrotik gorako garaieretan egoten dira, ahabiekin, sastrakadiekin eta larreekin batera (Larra). Pinu gorriaren pinudiak Abodi mendiko hegoaldean eta ekialdean daude, eta hango ohianpean erkametzak, ezpelak, astigarrak eta elorri zuriak daude.
atxatxuri digital