Eremu karstikoetako landaretza alpinoa edota mendebaldeko pagadi zabalak. Iparraldeko hariztiak eta izeidiak edota arroetako zerealak, mahastiak eta olibadiak. Pirinioetan askotariko paisaiak daudenez, ekosistemak ere ugariak dira.
Hona hemen espezie nagusietako batzuk:
Landaretza

Pagoa (Fagus sylvatica): Pagoa zuhaitz hostozabala da, eta hostogalkorra. Pagoen eitea ezberdina da batetik bestera, hazten diren egoeraren arabera: basoetan haziz gero, enbor luzea izaten dute, eta ia adarrik gabea, goi goiko aldea izan ezik; zuhaitz bakarrak badira, enbor nagusia oso motza eta adar askokoa da, eta oso adaburu zabala dute. Eskuarki, 25 eta 30 metro bitarteko garaiera izaten dute, baina 40ra ere irits daitezke. Garatzeko, argi gutxi egotea behar dute. Poliki hazten da, eta, 300 urtetik aurrera, zahartzen hasten da. Kalitate handiko zura dute. Nafarroako Pirinioetan, penintsulako hedadura zabaleneko pagadiak daude.

Haritz kandugabea (Quercus petraea): zuhaitz lerdena da, eta hosto galkorra du; enbor zuzenekoa, 30 eta 40 metro bitartera irits daiteke. Haritz mota horretako landare txikiek argi handia behar dute hazteko. Poliki hazten dira, eta hainbat mende bizi daitezke. Kalitate bikaineko zura dute. Baldintza ekologikoen aldetik, asko eskatzen du, eta, hortaz, eguteran dauden mendi maldetan izaten ditu lurrik onenak. Erraz sortzen ditu hibridoak beste haritz espezie batzuekin.

Izei zuria (Abies alba): hosto iraunkorreko koniferoa da, pinuaren familiakoa; haren azalak duen kolore zuriak eman dio izena. Baso mistoetan hazi ohi da, pagoekin batera. Itzaleko landarea da, eta izei gazteak pagadiko itzalpean haz daitezke, 45 metro izan arte. Mendiko espeziea da, eta munduko banaketak Iratiko basoan du mendebaldeko muga.

 

Mendi pinua (Pinus uncinata): ): kono formako enborra du, eta haren azala grisaxka da; 20 metroko garaiera izan dezake, eta haren hosto berde ilunak binaka hazten dira. 300 urte ere bizi daiteke. Goi mendiko berezko espeziea da Europan. Pirinioetan, Larran du mendebaldeko muga, eta, han, sakabanatuta hazten da, harkaitzen artean; paisaia berezienetakoa eta zirraragarrienetakoa eratzen du.

Ez hainbeste, baina beste zuhaitz mota batzuk ere hazten dira: sahatsak, zumarrak, makalak, lizarrak, astigarrak, haginak, erkametzak, karraskak…; arroetan, ibar basoetan, soilguneetan edo baso inguruetan ageri dira.
Espezie ugarik osatzen du zuhaixka geruza. Lurralde osoan zehar daude hedatuta ezpelak, gorostiak, elorri zuriak, ipuruak, hurritzak, elorri beltzak, iratzeak…. Beheragoko mailan, landareek eta kolore guztietako loreek osatzen dute Pirinioetako landaretza oparoa.
atxatxuri digital