 |
 |
Arroilak |
 |
 |
Arroilen
barrualdean, hainbat elementu
konbinatzen da, eta giro bereziak
sortzen dira: horma pikoak,
erlaitzak, ezpondak, hartxingadiak,
ibai ertzak.
Neguan dagoen babesak, udako
itzalak, eta ibaiaren hezetasunak,
besteak beste, askotariko landaretza
berezia eta interes handikoa
agertzea ekartzen dute: karraskal
gurbizduna, astigarrak, otsalizarrak,
pagoak, karraskak, gereziondoak,
ezkiak, intxaurrondoak, zumarrak,
lizarrak edo sahatsak. Multzo
horrek, urtaroz urtaro, berebiziko
edertasuna duen kolore sorta
eskaintzen du.
Ezinezkoa da erlaitzetara eta
hormetara iristea, eta horrek
lore endemikoak iraunarazi ditu,
milioika urtean arroiletan babestu
baitira. Askotariko animalia
basatiak daude. Harkaitzetan
bizi diren harrapari handiak
eta espezie habiagileak nabarmentzen
dira: ugatzak, saiak, sai zuriak,
arrano beltzak, belatz handiak,
hontz handiak, txolomak, belatxingak
edo sorbeltzak.
Oparotasun hori dela eta, arroilak
eremu babestuak dira; beraz,
bazter horiek ikustera goazenean,
errespetu osoz jokatu behar
dugu. Inguruko errepideak, Arbaiungo
behatokia edo Irunberriko arroilan
oinezkoentzat dagoen ibilbidea
egokiak dira horretarako. Arroilen
interpretaziorako gunea (Irunberrin)
bisitatzea komeni da.
Pirinio aurreko arroetan hainbat
arroila dago: Iñarbekoa,
Gaztelukoa, Txintxurreneakoa,
Arbaiungoa, Irunberrikoa, eta
Ugarrongoa Guztiak legez babesturiko
eremuak dira, naturaren eta
paisaiaren aldetik duten interesagatik.
|
|
|
|
 |
 |
Irunberriko
arroila |
 |
 |
Irati
ibaiak Leireko mendizerran
zulatu duen arroila da.
Pirinio aurreko arroetatik
irteteko atea da. Horma
pikoak 130 metro baino gehiagokoak
dira han, eta babesleku
aparta da landare zein animalientzat.
Irunberriko arroila berezia
da, eta historian zehar,
milaka urtean, berebiziko
pasabidea izan da.
Lehendabizi, han bizi izan
ziren hegaztiak eta piztiak
igaro ziren, eta, gero,
haiek harrapatzen zituzten
ehiztariak. Geroago, artzainak
ibili ziren abelbidetik
zehar, eta, ondoren, erromatarrak
etorri ziren. Jakatik Donejakuera
zihoazen erromesak Donejakue
bidetik ikusten zuten arroila.
Gero Irati trena iritsi
zen. Penintsulako lehen
tren elektrikoa izan zen,
eta Iruñearen eta
Zangozaren arteko bidea
egiten zuen aurreko mendearen
hasieran. Horretarako zulatu
ziren arroilaren behealdean
dauden tunelak. Egun, milaka
bisitari joaten dira hara,
leku paregabe horren edertasuna
ikusteko. |
|
|
|
 |
 |
Arbaiungo
arroila |
 |
 |
Zaraitzu
ibaiak, Leireko mendizerra
zeharkatzean, 6 kilometro
luze den arroila egin du.
Hango erlaitz eta amildegietan
lore espezie arraroak daude.
Animalien artean, ugatza
nabarmentzen da, Nafarroan
den putre arrearen kolonia
handiena dago arroilako
hormetan (290 bikote baino
gehiago). Arroilak bat egiten
du Leire mendizerrako eta
Irunberriko baso eta harkaitzekin;
ondorioz, naturgune hori
balio berezia du. |
|
|
|
|
 |
 |
Benasako arroila |
 |
 |
Erreserba natural horrek aparteko
landaretza du, eta sai arrearen
habitata da. Zaraitzu ibaiak,
6 kilometroan zehar, 300 metro
baino gehiagoko labarrak zizelkatu
eta zulatu ditu. Isuko mendatean
behatoki bat dago, naturaren mirari
horretaz gozatzeko. |
|
|
|
 |
 |
Ugarrongo
arroila |
 |
 |
Erreserba
natural horrek aparteko landaretza
du, eta sai arrearen habitata
da. Zaraitzu ibaiak, 6 kilometroan
zehar, 300 metro baino gehiagoko
labarrak zizelkatu eta zulatu
ditu. Isuko mendatean behatoki
bat dago, naturaren mirari horretaz
gozatzeko. |
|
|
|
 |
| Aizpurgikoa eta Burgikoa
dira beste arroila garrantzitsu batzuk.
|
|
|
|
|
|
 |
 |
|